Begrippen en analysevaardigheden uit AP World History (continuïteit en verandering, oorzaak en gevolg, vergelijking) die in alle thema's terugkomen. Voorkant: het begrip. Achterkant: een heldere uitleg met een voorbeeld.
40 kaarten · basiskaarten · Door AI geschreven, twee keer gecontroleerd. Pas alles aan.
- Continuïteit en verandering in de tijd
Toon antwoord
Het besef dat samenlevingen bepaalde tradities en structuren behouden, ook als ze zich aanpassen aan nieuwe omstandigheden. Voorbeeld: het boeddhisme bleef zich over Azië verspreiden en nam in elke regio lokale culturele gebruiken over.
- Oorzaak en gevolg (causaliteit)
Toon antwoord
Het verband tussen gebeurtenissen of handelingen en hun effecten of gevolgen. Voorbeeld: de Renaissance ontstond door een combinatie van herontdekte klassieke teksten, mecenaat van rijke kooplieden en de groei van steden.
- Vergelijking
Toon antwoord
Overeenkomsten en verschillen vaststellen tussen samenlevingen, gebeurtenissen of tijdvakken. Voorbeeld: het feodalisme in Europa en het samoerai-systeem in Japan kenden allebei hiërarchische loyaliteitsbanden, maar verschilden sterk in de manier waarop land in bezit was.
- Periodisering
Toon antwoord
Het indelen van de geschiedenis in aparte tijdvakken om verandering te ordenen en te analyseren. Voorbeeld: het AP World History-programma gebruikt perioden zoals de Klassieke Tijd en de Vroegmoderne Tijd om de studie van het verleden te structureren.
- Contextualisering
Toon antwoord
Een gebeurtenis of idee begrijpen door het te plaatsen in de specifieke tijd, plaats en omstandigheden waarin het zich voordeed. Voorbeeld: om de Verlichting te begrijpen moet je kijken naar de wetenschappelijke revolutie en de politieke instabiliteit van het Europa van de 17e eeuw die eraan voorafgingen.
- Primaire bron
Toon antwoord
Een document, voorwerp of verslag dat is gemaakt in de periode die je bestudeert. Voorbeeld: een brief van Napoleon of een middeleeuws handschrift uit de 14e eeuw.
- Secundaire bron
Toon antwoord
Een analyse of interpretatie van historische gebeurtenissen die pas na die gebeurtenissen is geschreven, meestal door een historicus. Voorbeeld: een modern geschiedenisboek dat de oorzaken van de Eerste Wereldoorlog analyseert.
- Historiografie
Toon antwoord
De studie van hoe geschiedschrijving tot stand komt en hoe historische verhalen in de loop van de tijd worden geïnterpreteerd en herzien. Voorbeeld: de historiografie onderzoekt hoe westerse historici van oudsher de nadruk legden op de Europese geschiedenis en andere delen van de wereld buiten beeld lieten.
- Vooringenomenheid (bias)
Toon antwoord
Een perspectief of voorkeur die bepaalt hoe een bron historische informatie weergeeft of duidt. Voorbeeld: het verslag van een koloniaal bestuurder over onderworpen volken weerspiegelde vaak de rassenvooroordelen die in zijn tijd gangbaar waren.
- Diaspora
Toon antwoord
De gedwongen of vrijwillige verspreiding van een volk vanuit het thuisland naar meerdere andere gebieden. Voorbeeld: door de Joodse diaspora ontstonden eeuwenlang Joodse gemeenschappen in Europa, het Midden-Oosten en Noord-Afrika.
- Syncretisme
Toon antwoord
Het samensmelten van verschillende religieuze, culturele of filosofische tradities tot iets nieuws. Voorbeeld: in Latijns-Amerika vermengde het katholicisme zich met inheemse religies, waardoor syncretische religieuze gebruiken ontstonden.
- Hegemonie
Toon antwoord
De overheersing of leidende positie van één macht over andere, vaak dankzij economische, politieke of militaire overmacht. Voorbeeld: de Britse hegemonie over de wereldwijde handelsroutes in de 19e eeuw stelde Groot-Brittannië in staat de internationale handel te vormen.
- Hiërarchie
Toon antwoord
Een stelsel waarin mensen of groepen worden gerangschikt naar status, macht of gezag. Voorbeeld: in de feodale hiërarchie stond de koning bovenaan, gevolgd door edelen en ridders, met de boeren onderaan.
- Feodalisme
Toon antwoord
Een politiek en economisch stelsel gebaseerd op de verhouding tussen heren en vazallen, waarin land de belangrijkste bron van rijkdom en macht was. Voorbeeld: in middeleeuws Europa was de samenleving georganiseerd rond de verplichtingen tussen edelen en hun ondergeschikten.
- Absolute monarchie
Toon antwoord
Een regeringsvorm waarin één heerser alle macht heeft, zonder grondwettelijke beperkingen. Voorbeeld: Lodewijk XIV van Frankrijk zou hebben gezegd: 'De staat, dat ben ik' en regeerde zonder noemenswaardige beperkingen van zijn gezag.